Eğer daha önce önerilen değerlendirmeyi yapmadıysan, şimdi zihnine tütünün içkin zararlarını getirebilirsin: zaman, para, sağlık, güç ve fiziksel kondisyon kaybı ve mevcut durumunda anlamlı olan daha spesifik diğerleri.
Ayrıca, sigarayı bırakma nedenlerinden oluşan, mümkün olduğunca kişisel bir nedenler listesi de genellikle yardımcı olur. Örneklerin eksikse, birinci tekil şahısla yazılmış bir liste ekliyoruz:
- Kendimi daha sağlıklı hissedeceğim; koku ve tat alma duyumu, enerjimi, akciğer kapasitemi geri kazanacağım.
- Daha fazla maddeye ya da daha sıkına ihtiyaç duyduğumu hissettiğimde ortaya çıkan bağımlılıkla ve maddeye tolerans gelişimi süreciyle mücadele edeceğim.
- Dişlerim daha beyaz olacak ve nefesim daha iyi kokacak. Dişlerdeki renk değişimi ve lekeler geri döner. Tütün kokmayacağım. Öpüşürsem, tadı kül tablası gibi olmayacak.
- Cildimin sağlığı iyileşecek. Katran tüketiminin neden olduğu lekelerden kaçınacağım.
- Kanser, solunum yolu hastalıkları ya da kardiyovasküler hastalıklara yakalanma veya bunları ağırlaştırma riskini azaltacağım; çünkü tütün tüketimi önlenebilir erken ölümün dünyadaki bir numaralı nedenidir ve her yıl 8 milyon insan sigara kullanımına bağlı olarak ölüyor. Sigara içenlerin yarısı tütünün etkileri nedeniyle ölecek.
- En fazla 43 kanserojen maddeyi tüketmeyi bırakıyorum: katran, nikotin, karbon monoksit, siyanür, nikel, arsenik, kurşun ve polonyum 210, potasyum 40 ya da radyum 226 gibi radyoaktif maddeler.
- Zehir tüketmeyi bırakıyorum. Nikotin bir insektisittir. Tütün bitkisi, diken büyütmek yerine bu savunmayı, yani böcek öldürücü bir zehri geliştirdi.
- Organik yaşlanmam azalacak ve biyolojik yaşım (vücudumun yaşı) yeniden kronolojik yaşıma (yaşadığım yıllara) yaklaşacak. 1 sigaranın yaşamdan yaklaşık 20 dakika götürdüğü hesaplanıyor. Tütünün cildin oksijenlenmesini engellediği ve bunun da erken kırışıklıklara yol açtığı kanıtlanmıştır.
- Daha genç insanlara kıyasla kuşak farkını azaltacağım: giderek daha az geleneksel tütün sigarası içiliyor.
- Sosyal imajım iyileşecek.
- Sigara içmek yoksulluğun bir belirleyicisidir: daha dezavantajlı sınıflar daha çok sigara içer.
- Çocuklarım, ailem, arkadaşlarım daha sağlıklı olacak. Sigarayı bırakmak çocukları ve tüm pasif içicileri korumaktır. İyi bir örnek olacağım.
- Çevrem benimle gurur duyabilir.
- Ben kendimle gurur duyacağım; hayatım üzerinde daha fazla kontrolüm olduğunu hissedeceğim. Sigarayı bırakmak, bir değişikliği hayata geçirmek istediğim hayatımın diğer alanları üzerinde de özne olma/etki etme duygumu, kontrol hissimi artırabilir.
- Hayata içkin zorluklar, problemler ve krizler karşısında daha dayanıklı olacağım; çünkü ortaya çıktıklarında, sigaraya başvurmak yerine kişisel ve sosyal kaynaklarımı devreye sokacağım.
- Şimdiye kadar pek çok farklı zorluk ya da problem karşısında aynı kaynağı kullanıyordum: tütün. Şimdi krizlere verdiğim tepkileri çeşitlendirecek ve genişleteceğim; bu da kendimi daha iyi tanımama yol açacak.
- Hayatım değişebilir. Kendimi daha özgür hissedeceğim.
- Sigara içmek beni özgür yapmıyor, bağımlı yapıyor. Sigarayı bırakmak beni özgürleştirecek.
- Sigarayı bırakmak kontrolü ele almak ve seçmek anlamına gelecek. Sigara içmeye devam etmek kontrolü kaybetmek anlamına gelecekti.
- Daha fazla egzersiz yapabileceğim: kasları besleyen kan daha hızlı ve daha fazla oksijen yüklü şekilde ulaşacak.
- Daha çok param olacak.
- Yapamadığım zamanlarda (toplantılar, seyahatler, sinema, beni görmesini istemediğim insanların yanında) sigara içme ihtiyacı konusunda endişelenmek zorunda kalmayacağım.
Sigarayı bırakmanın sağlıkla ilgili nedenleri genellikle iyi bilinir. Peki, bırakmanın sosyal, ekonomik ve çevresel nedenlerini biliyor musun? İşte bazıları:
- İklim değişikliğine katkıda bulunmayı bırakıyorum. Her yıl:
-
Tütün ürünleri için 600 milyon ağaç kesiliyor (≈ 300 sigara başına 1 ağaç).
Hesapla: Bir ayda içtiğin sigaraları içebilmen için kaç ağacın kesilmesi gerekiyor?
-
Yetiştirilmesi için 200.000 hektar arazi kullanılıyor ve verimsizleştiriliyor.
-
Üretimi için 22.000 milyon ton su harcanıyor.
-
84 milyon ton CO₂ salınıyor; bu, havayolu endüstrisinin saldığının beşte biri.
-
4.500.000.000.000.000.000 (4,5 trilyon, yani 4,5 milyon katrilyon) filtre gezegenin sularına karışıyor. İzmaritler Dünya’da en çok yere atılan atıktır ve çevreye sızan 700 toksik ürün içerir. Bir izmaritin parçalanması 8 ila 12 yıl sürer.
-
İklim değişikliği, ormansızlaşma ve küresel ısınma, tüm canlıların sağlığını kanıtlanabilir biçimde kötüleştirir. Tütün yalnızca tüketicilerinin sağlığını doğrudan etkilemekle kalmaz; aynı zamanda gezegen ve tüm sakinlerinin sağlığı üzerinde dolaylı olumsuz bir etki yaratır.
-
- İnsanları ve ülkeleri yoksullaştıran bir sosyoekonomik salgına katkıda bulunmayı bırakıyorum: sigara kullanımına bağlı kamu sağlığı harcamaları, kamu sağlık sistemlerini zorlar ve kötüleştirir. DSÖ, tütün kullanımının kişi başına yılda yaklaşık 47 € sağlık maliyeti olduğunu hesaplıyor.
- Tütün üreten ülkelerde çocuk işçiliği sömürüsü olarak kınanan uygulamalara katkıda bulunmayı bırakıyorum. DSÖ’nün bir raporu, yaklaşık bir milyon çocuğun tütün plantasyonlarında çalıştığını belirtiyor. Bu çocukların %10 ile %14’ü okula gitmiyor. İlgini çekerse diye, konuyla ilgili 8 dakikalık bir video bağlantısı paylaşıyoruz: https://www.youtube.com/watch?v=OF77XsvucYk
- Tütün yetiştiren kadın çiftçilerin emek sömürüsü olarak kınanan duruma katkıda bulunmayı bırakıyorum. The Guardian’a göre yılda yaklaşık 244 € kazanıyorlar. DSÖ’ye göre tütün plantasyonlarında çalışan her 10 kişiden 7’si kadın. Maruz kaldıkları riskler, işin zorluğu ile nikotine ve toksik pestisitlere ve gübrelere maruziyetle ilgilidir. Belirtiler arasında baş dönmesi, kusma ve mide bulantısı gibi şikâyetler vardır.
Daha pek çok neden olabilir ve bunlar günlük yaşamına daha kişisel ve uygulanabilir şekilde de ifade edilebilir.
İyi haber şu ki vücut çok hızlı toparlanır ve biyolojik yaşın (vücudunun yaşı) geri kazanılabilir ve kronolojik yaşınla (doğduğundan beri geçen yıllarla) yeniden eşitlenebilir. Kısa vadede sigarayı bırakmanın sağlık üzerindeki faydalarını paylaşıyoruz:
Kısa vadeli faydalar
- 20 dakika: kan basıncı ve nabız normale döner.
- 8 saat: oksijen seviyeleri normale döner.
- 24 saat: kalp krizi geçirme riski azalır ve tütün kokusu kaybolur.
- 48 saat – 5 gün: koku ve tat alma duyusu iyileşir ve nikotin vücuttan atılır.
- 72 saat: daha iyi nefes alınır ve enerji geri gelir.
Uzun vadeli faydalar bir sonraki modülde seni bekliyor olacak!
Sigarayı bırakmak, sigara içen bir kişinin sağlığını iyileştirmek için yapabileceği en etkili şeydir.
Bizce, elde ettiğin her başarı ve ilerleme için kendine karşı minnet ve gurur duyabilirsin. İlerlemeler sana tatmin ya da sevinç veriyorsa, bu duyguya eşlik eden ihtiyacın onu paylaşmak olduğunu söylüyoruz; bu yüzden seni bunu yapmaya teşvik ediyoruz!
Duygusal şema:
Durum → Duygu → İhtiyaç
Aşağıdaki örnekte, sigarasız geçen ilk günlerin ya da haftaların başarısının nasıl yaşanabileceğini yansıtıyoruz:
Başarı → Sevinç → Sevinci paylaşmak