De Stopdag

Stopdag is hoe we de dag noemen waarop je stopt met roken. Voor sommigen kan het een dag van groot belang zijn, gemarkeerd in de kalender en begeleid door plechtige rituelen. Voor anderen kan stopdag een meer toevallige datum zijn, misschien zonder planning, maar als gevolg van de diagnose van een ziekte, van slecht nieuws, of van een “opwelling”. Beide benaderingen zijn geldig; het belangrijkste is de nieuwe rookvrije levensfase te laten beginnen.

Mensen die zich van tevoren voorbereiden om te stoppen met roken en een datum in de kalender vastleggen, kunnen stopdag meer gewicht geven. In het leven hebben we rituelen en speciale data nodig om uit de routine te stappen, sommige levensfasen af te sluiten en andere te starten. Vroeger vierde men overgangsrituelen naar de volwassenheid; tegenwoordig viert men nieuwjaar, verjaardagen, pensionering of begrafenissen, om er maar een paar te noemen. Deze handelingen helpen om achter te laten wat je uit ieders leven wilt of moet uitzwaaien, en om na te denken over welke andere dingen je in je toekomstige leven wilt opnemen.

Stoppen met roken is zonder twijfel een uiterst belangrijke levensverandering, die je, als je daar zin in hebt, kunt ritualiseren met een soort ontmoeting, maaltijd, viering of beloning, zolang die activiteit je niet aanzet tot roken.

Voor stopdag adviseren we je enkele strategieën die nuttig zullen zijn om van deze stap een stevige en solide stap te maken. Deze strategieën zullen ook nuttig zijn in de dagen of weken na stopdag, waardoor je ze op elk moment in het proces opnieuw kunt gebruiken:

• Haal alles uit je omgeving weg wat je aan tabak herinnert: asbakken, aanstekers, volle of lege pakjes, foto’s waarop je rookt, lucifers, draaiapparaatjes, promotieproducten… zowel thuis als uit de auto of elke andere plek. We raden ook aan om je kleren te wassen, misschien zelfs met een nieuw wasmiddel met een andere geur die je helpt de verandering te herinneren die je net bent begonnen. Je kunt zelfs van de gelegenheid gebruikmaken om naar de tandarts te gaan voor een reiniging of controle die je dat schone gevoel geeft en als anker kan dienen, als lichamelijke herinnering. Een grondige schoonmaak kan een paar dagen als afstotend middel tegen tabak werken, vergelijkbaar met hoe je ’s avonds je tanden poetst en daarna eten vermijdt.
• Stel doelen van dag tot dag. Bijvoorbeeld: het doel is vandaag niet roken, morgen zien we wel. Hoe verder je het doel in de tijd plaatst (nooit meer roken), hoe verder ook het gevoel van voldoening en beloning ligt dat het behalen van het doel met zich meebrengt, en dus zal de motivatie lager zijn. Bovendien zijn kortetermijndoelen veel realistischer en makkelijker te halen. Het is belangrijk dat successen zich opstapelen. Dat wil zeggen: als het lukt om vandaag niet te roken, krijg je een licht gevoel van succes, omdat je hebt voldaan aan het voornemen dat je ’s ochtends hebt gesteld. We moedigen je aan om de QuitNow-mijlpalen te verzamelen die worden ontgrendeld naarmate de dagen zonder roken verstrijken, omdat ze de ervaring van bereiken zullen voeden, wat op zijn beurt de motivatie zal voeden, je commitment aan jezelf om standvastig en abstinent te blijven zal versterken en je zelfvertrouwen zal vergroten. Als je je voorneemt om nooit meer te roken in je leven en er na 2 maanden een terugval is, zal het gevoel er een van mislukking zijn. Als je daarentegen meerdere gevoelens van succes en verschillende dagelijkse prestaties hebt kunnen ervaren, kan dat proces positief worden gewaardeerd en zal het daardoor makkelijker zijn om het weer op te pakken. Als je het proces en de terugval louter als een mislukking definieert, zal het meer mentale inspanning kosten om het te hervatten.
• Stel het cv van positieve feedback op. In het vorige punt spraken we over het belang van gevoelens van prestatie. Emotioneel gezien wekken situaties die als prestaties worden beleefd vaak gevoelens van vreugde op, en de behoefte die met vreugde samenhangt is die om die te kunnen delen met andere mensen. Vervul deze behoefte en deel je prestaties en mijlpalen, zowel in de QuitNow-community als daarbuiten. Let op, en noteer desnoods in een notitieboekje in cv-vorm (datum en persoon) alle positieve uitspraken over jou die je krijgt van mensen uit je omgeving of je netwerken. Het is belangrijk om in deze eerste dagen persoonlijke waardering te verzamelen, en men heeft vaak de neiging om negatieve terugkoppeling beter te onthouden dan positieve. We stellen voor dat je gedurende de dag alles opschrijft wat mensen positief over je zeggen, zowel als het met tabaksabstinentie te maken heeft, als wanneer het over een ander aspect gaat.
• Stel vanaf de eerste dag nieuwe gewoonten in: een kleine routine die de abstinentie aan je leven en je dagelijkse bestaan verankert en je herinnert aan de geldigheid van je commitment aan jezelf: een korte douche buiten je gebruikelijke tijdstip, een ander drankje telkens op hetzelfde uur, een andere route naar het werk, of een betekenisvol voorwerp bij je dragen dat als anker fungeert (een associatie tussen een object en het doel).
• Als je associaties hebt opgebouwd tussen roken en andere activiteiten, momenten van de dag, drankjes of eten, raden we aan om op die momenten andere activiteiten in te voeren. Bijvoorbeeld: na het eten meteen je tanden poetsen en, als het kan, gaan wandelen. Of koffie of bier vervangen door een andere drank. Of, als je vroeger bij de bushalte rookte, de metro nemen, enz.
• Schrijf een afscheidsbrief aan tabak, waarin je je rechtstreeks tot de sigaretten richt, alsof het een persoon is met wie je het uitmaakt. Beschrijf de momenten die je hebt beleefd, de goede en de slechte, en de redenen waarom je ermee stopt. Bedank ze voor hun gezelschap, als je denkt dat dat nodig is. Laat je verwijten blijken, als je dat passend vindt. Accepteer de ambivalentie: het is een brief zonder censuur en zonder correctie. Je kunt het hebben over de relatie die je met tabak hebt opgebouwd, omdat die een centraal element in je leven kan zijn geworden, aanwezig in belangrijke momenten. Het kan ook goed zijn om te verwijzen naar je eigen ervaringen met tabak, de noodzaak van verandering en van breuk met de sigaret te expliciteren, en de rouw en de verwachtingen voor de toekomst te uiten. Misschien voel je woede, verdriet, ambivalentie, vreugde of angst, bijvoorbeeld om een lijdensweg door te maken of om het niet te kunnen (hoe ga ik zonder tabak kunnen leven? Wat als ik faal? Wat kan er gebeuren als ik blijf roken?). Het is normaal dat je verschillende emoties voelt, en het zou ook normaal zijn als je niets in het bijzonder voelt. Uiteindelijk is het doel om afscheid te nemen van tabak. Je kunt deze brief herlezen op moeilijke momenten. Of hem verbranden. Het versterkt vaak het commitment om de brief voor te lezen aan belangrijke mensen, bijvoorbeeld familie, vrienden of groepsgenoten in therapie.
• Zoek afleiding voor je geest: een film kijken, wandelen, naar muziek luisteren, tekenen, naar plekken gaan waar roken verboden is, enz.
• Zoek afleiding voor je lichaam: ademhalingsoefeningen, sport, een koude douche, enz. Voor de mond: broodstengels, kaneelstokjes, wortelstokjes, kauwgom, tandenstokers, water, enz. Voor de vingers: potloden, paperclips, antistressballen, enz.
• Doe activiteiten die je plezier geven: probeer een zo hedonistisch mogelijk leven te leiden. Het eigen lichaam kan een bron van plezier zijn: je kunt spelen met temperaturen, texturen, massages, of meer ruimte geven aan seksualiteit, en smakelijke maaltijden introduceren, enz. We raden aan alcohol en cafeïne te vermijden. Deze suggestie heeft te maken met het feit dat je bij het stoppen met roken het gevoel kunt hebben dat je in de sfeer van plezier iets verliest, hoewel we later zullen uitleggen dat roken niet plezierig is, maar het ontwenningssyndroom verlicht.

Veel mensen hebben het gehaald. Jij kunt het ook. Geef jezelf iets cadeau. Je mag trots en dankbaar zijn op jezelf.