- Verslaving is een gezondheidsprobleem dat het lichaam en de hersenen aantast, maar ook psychologische en sociale wortels heeft. De genetische of biologische verklaring van verslavingen kan leiden tot hulpeloosheid, omdat ze als oorzaak aspecten van de persoon aanwijst die niet te veranderen zijn. Aandacht voor de psychologische en sociale achtergrond van roken maakt vooruitgang mogelijk.
- Als je nog niet bent gestopt met roken, wordt aangeraden om in een tabel met 4 vakken de redenen vóór doorgaan met roken, de redenen tegen doorgaan, de redenen vóór stoppen en de redenen tegen stoppen te noteren. Het gaat erom redenen te vinden en eigen motivatie om het proces te beginnen. Het is ook oké om te luisteren naar het deel van jezelf dat liever blijft roken en twijfels heeft over het moment om te stoppen.
- Meestal is het beter om in één keer te stoppen of een korte vermindering te plannen, van hooguit 2 weken. Over het algemeen is het veel moeilijker om een gecontroleerd of verminderd gebruik vol te houden dan om helemaal te stoppen. Als je besluit te minderen, is het prima om die fase te begeleiden met kleine acties die je voorbereiden op stoppen, zoals bijvoorbeeld nieuwe gewoonten introduceren, een ander tabaksmerk roken, 2 plekken kiezen waar je vroeger rookte en daar niet meer roken, een afscheidsbrief aan tabak schrijven, enzovoort.
- Het is verstandig om risicosituaties in gedachten te houden en ze te vermijden. Dat kunnen rookpauzes zijn, cafés of feestjes, alcoholgebruik of andere contexten die met roken geassocieerd worden.
- Het is aan te raden om een lijst te hebben met strategieën om de trek om te roken te bestrijden, zoals: sporten, je handen of je hele lichaam nat maken, iemand bellen om over eender wat te praten behalve over de trek om te roken, of oefeningen in bewuste ademhaling.
- Wanneer Stopdag aanbreekt, stellen we voor om het huis, de auto, het kantoor en elke plek in het dagelijks leven te ontdoen van tabak en accessoires (aanstekers, commerciële producten, foto’s waarop je rookt, asbakken, enz.). Het is ook een goed moment om (als het kan, als routine) een prettige activiteit te plannen: massages, de kapper, de bioscoop, de kermis of seksualiteit zijn enkele voorbeelden. Dit is het moment om je omgeving te informeren over je voornemen. Het is oké om risico’s te vermijden tot je meer zekerheid hebt, en het is ook oké om het doel te formuleren als: dag voor dag niet roken, zodat je elke dag de ervaring van succes voelt, en niet de indruk krijgt dat je voor een overweldigende uitdaging staat.
- Het ontwenningssyndroom duurt maximaal 28 dagen. Het kan erg onaangenaam zijn, maar het is tijdelijk. Hoewel je het ontstaan ervan niet kunt vermijden, kun je wel dingen doen om het te bestrijden.
- Er bestaat het fenomeen dat “roze wolk” wordt genoemd, dat bestaat uit een grote euforie die ontstaat door het gevoel dat je het stoppen met roken hebt bereikt, dat je de verslaving hebt overwonnen. Het is oké om ruimte te geven aan tevredenheid en succes, maar het is goed om die beleving te nuanceren. Succes bestaat uit rookvrij blijven en een leven opbouwen na tabak. Het idee van “overwonnen hebben” kan het gevoel geven dat het proces voorbij is, en dat kan je kwetsbaarder maken voor terugval.
Als je tot hier bent gekomen, mag je jezelf feliciteren en belonen, ongeacht hoe makkelijk of moeilijk het proces voor je is. En ook al twijfel je soms, er is een deel van jou dat een beter leven aan het opbouwen is. Je neemt verantwoordelijkheid: je mag trots en dankbaar zijn tegenover jezelf. Geef jezelf iets cadeau :)
En in de volgende module…
We zullen bekijken hoe je abstinentie kunt volhouden na de eerste weken. Concreet:
- Welke voordelen heeft het om ook na de eerste weken rookvrij te blijven? Hoe herstelt het lichaam?
- Ook al is het ontwenningssyndroom of de “afkick” voorbij, de verslaving is niet overwonnen: hoe gaat het proces verder?
- Welke mythes zijn met tabaksgebruik verbonden?
- Los van stoppen met roken, hoe ga je de ruimte vullen die tabak in je leven achterlaat?
- Hoe heeft roken je identiteit beïnvloed? Als er positieve kenmerken verbonden waren aan roken (ouder lijken, interessant, aantrekkelijk, enz.), hoe kun je die facetten behouden nadat je gestopt bent met roken? Wie wil je zijn nadat je met tabak bent gestopt?
- Welke signalen wijzen op terugvalgevaar?